Steeds meer kinderen en jongeren krijgen te maken met psychische problemen, zoals burn-out, eenzaamheid en depressie. Ook bij volwassenen spelen deze problemen, maar het is uitzonderlijk dat het ook bij zo veel jongeren nu al speelt.
Wat is er eigenlijk aan de hand en hoe lang speelt dit al?
In de jaren ’70 en ’80 kwamen de eerste verhalen over een nieuwe generatie kinderen. Er werd gesignaleerd dat de kinderen die geboren werden en opgroeiden anders waren dan de vele jaren daarvoor. Het was echt opvallend. Deze kinderen werden ook wel “de nieuwetijdskinderen” genoemd. Veel van deze kinderen zijn dus nu al volwassen. Vandaar dat ik het in dit artikel ook niet alleen over de kinderen en jongeren heb, maar ook over jong volwassenen en volwassenen.
Het is in alle gevallen geen nieuw stempel en/of diagnose. Juist niet. Het is bedoeld om aan te geven dat er iets veranderd is bij de kinderen die sindsdien geboren zijn.
Deze kinderen kwamen en komen ter wereld met een bepaalde gevoeligheid en een andere kijk op de wereld. Ze staan (in het begin) dichter bij zichzelf, bij hun gevoel en willen daar ook graag naar handelen. Ze zijn vaak nog zeer verbonden met de wereld waar ze net vandaan komen, helemaal wanneer ze nog klein zijn. Ze kunnen nog herinneringen hier aan hebben of bijvoorbeeld aan hun vorige levens. Hun lijntje met de andere kant is nog sterk aanwezig. Dat verdwijnt langzaam naar de achtergrond vanaf hun 8e jaar.
Geen enkel kind is gelijk
Geen enkel kind is gelijk, dus dat geldt net zo goed voor deze groep. Er is wel een aantal gelijkenissen te ontdekken, een gelijke noemer, maar nogmaals, niemand is gelijk en is in geen enkel hokje te plaatsen. Daar is deze benaming dan ook niet voor bedoeld.
Waar dan wel voor? Om bijvoorbeeld aan te geven dat er meer aan de hand is, dan dat de kinderen van tegenwoordig meer problemen zouden hebben. Deze kinderen zouden lastiger zijn, opvoedproblemen hebben en ook in het onderwijs behoorlijk vastlopen. Met alle gevolgen van dien, denk aan (foutieve) stempels, diagnoses en medicatie.
Om terug te komen op de gelijke noemer die je vaak ziet: deze groep is vaak wars van autoriteit, heeft een groot loyaliteitsgevoel, rechtvaardigheidsgevoel én een groot verantwoordelijkheidsbesef. Ze komen op voor de minder bedeelden en zijn vaak gek op dieren en de natuur. Ze hebben een brede wereldse interesse en leggen snel verbanden. Ze zijn creatief, ruim denkend en zien sneller de overeenkomsten dan de verschillen. Ze zijn (hoog-)gevoelig en raken in deze hectische maatschappij snel overprikkeld. Ze hebben een langere verwerkingstijd nodig voor alle input en prikkels die ze gedurende de dag ervaren. Ze hebben een innerlijke wijsheid die soms haaks staat op de wijsheid die ze op school aangereikt krijgen. Hun intuïtie is sterk ontwikkeld, maar dat wordt hen helaas vaak al snel afgeleerd door de hectiek van de huidige maatschappij.
Doordat ze in een wereld opgroeien die nog veelal gebaseerd is op ieder voor zich, vooral je gedragen “zoals het hoort”, meegaan met de massa en merendeels ratiogericht in plaats van je hart volgen etc., kun je je voorstellen dat deze kinderen (en dus ook al de volwassenen) het gevaar lopen om snel overbelast te worden en totaal vastlopen in het huidige (onderwijs-)systeem. Ze worden steeds meer weggetrokken en weggeduwd van hun eigen, unieke identiteit.
Zij willen heel graag hun hart volgen, hebben creatieve ideeën en willen vooral op hun eigen manier de wereld ontdekken. Wat hen echter opgelegd wordt, is stoppen met luisteren naar hun innerlijke wijsheid en vooral doen wat ze gezegd wordt. Dit druist zo in tegen hun natuurlijke manier van zijn, dat velen (logischerwijs!) vastlopen.
Psychische problematiek
Dit vastlopen, uit zich in verschillende manieren. Velen krijgen (foutieve) diagnoses en zelfs medicatie. Alle basiskenmerken die ik net noemde, kun je ook zo scharen onder ADHD, PDD NOS, autisme, psychische stoornissen etc.
Velen van hen voelen zich meer en meer depressief of eenzaam, omdat ze de verbinding met hun eigen innerlijke wijsheid kwijt raken. Ze zijn vaak overprikkeld en proberen dat te compenseren met overmatig drugs- of alcoholgebruik. Wanneer je verdoofd bent, hoef je niet meer alle pijn te voelen die je diep van binnen voelt. Dat willen ze niet meer, dus dan maar verdoven. Verslavingen liggen daardoor op de loer. De wereld die ze zien en meemaken, is voor hen niet te doen en dus trekken ze zich terug.
Met als resultaat foutieve diagnoses. Wanneer iemand druk gedrag vertoont (door overprikkeling bijvoorbeeld) en je onderdrukt dit met medicatie, dan onderdruk je jouw natuurlijke zijn, jouw essentie. En dat gaat zich wringen. De medicatie heeft vaak al als bijwerking depressiviteit, maar ook het moeten negeren van jouw diepste wezen, kan voor depressie en/of eenzaamheid zorgen.
Ze zijn niet de enigen!
Ze hebben het gevoel dat ze helemaal alleen staan, dat ze de enige zijn die anders zijn. Gelukkig is dat niet zo! Er zijn heel veel kinderen en volwassenen die juist nu hier tegen aanlopen. Veel meer dan dat we denken. Juist in deze tijd wanneer de wereld letterlijk in brand staat, hebben deze kinderen en jongeren het moeilijk. Ze voelen dat het anders moet en kan, maar worden hierin gedwarsboomd door de huidige maatschappij.
Een hele uitdaging dus. Maar ook een mooie, wanneer je de goede begeleiding krijgt. Er is meestal meer aan de hand, dan de psychische aandoening die iemand opgespeld krijgt en waar hij behandeling voor krijgt. We weten ook dat dat geregeld tot niets leidt en vaak zelfs werkt van kwaad tot erger.
En daar ligt precies het gevaar.
Het kan anders!
Wat zouden we voor deze mensen kunnen betekenen, wanneer we werkelijk zien wie zij zijn? Wanneer ze zelf weer zouden mogen ontdekken wie ze zijn? Dat ze niet druk zijn, maar veel energie hebben en tjokvol goede (en vast ook minder goede) ideeën zitten? Dat ze niet een korte concentratieboog hebben, maar dat ze al lang uitgekeken zijn en al weer toe zijn aan iets nieuws? Dat ze niet depressief zijn, maar dat ze zich depressief, in de war en eenzaam voelen, omdat ze zo ver weg zijn van hun eigen waarheid en hun eigen wijsheid? Ze zijn letterlijk hun verbinding met zichzelf kwijt en dus met iedereen om hen heen.
Ze willen zich niet conformeren aan de huidige regels, maar ze willen een nieuwe weg inslaan die veel authentieker is en waarbij niet meer blindelings de gevestigde orde wordt gevolgd.
Daar is niks mis mee, sterker nog, ze zijn niet voor niets hier nu op aarde gekomen. De aarde maakt een enorme omwenteling mee met grote veranderingen. Een verandering van de ik-maatschappij naar de wij-maatschappij. Een maatschappij weer in verbinding, met elkaar en met zichzelf.
Geef ze de ruimte
De opsomming hierboven is natuurlijk lang niet compleet. Elk kind en elke jongere is anders. En zoals ik het nu omschrijf, zijn het heiligen en niets is minder waar! Ze schoppen overal tegen aan, gaan gemakkelijk over grenzen heen en zijn niet bang om hun waarheid te verkondigen. Het blijven gewoon kinderen en volwassenen die hun eigen plek zoeken op deze aardbol.
Het allerbelangrijkst is dat ze de ruimte krijgen om zichzelf te ontdekken en te mogen zijn wie ze willen zijn. Ze mogen gezien worden net als ieder ander. Het zijn geen heiligen, geen goeroes, ze hoeven niet op een podium (als ze dat niet willen). Zij mogen juist leren om hier op aarde te landen en hun mooie, lichte energie te gaan mengen met de huidige energie. En ook dat is nog een hele uitdaging.
Ze mogen leren dat ze niet de hele wereld op hun schouders hoeven te nemen. Dat is een onmogelijke taak en zorgt alleen maar voor meer zwaarte. Ze mogen leren hoe ze bij hun eigen wijsheid kunnen blijven, ondanks alle rumoer om hen heen.
Veel van deze kinderen (en dus ook al de volwassenen) hebben in de loop van de jaren verschillende stempels gekregen. Veel belandden helaas in de psychiatrie en ook nu gebeurt dat nog steeds. Heel vaak is dit niet terecht. Ze worden daar gediagnosticeerd en krijgen medicatie toegediend. Dit maakt het voor hen alleen maar erger. Ze raken verdoofd en nog meer afgesloten van hun eigen wijsheid en kracht. Ze gaan geloven dat er daadwerkelijk iets met hen aan de hand is en dat het vooral chronisch is.
Durf jij in de spiegel te kijken?
En die conclusie is niet juist. Wanneer we deze kinderen (en de volwassenen) anders gaan bekijken en hen weer laten herinneren wie ze zijn en wat hun krachten en talenten zijn, zul je zien dat er een hele verandering ontstaat. Het vastlopen nu van deze kinderen, komt voort uit het niet mogen zijn wie ze zijn en het onbegrepen voelen. Ze vertrouwen niet meer op zichzelf én niet meer op de maatschappij. Ze trekken zich terug met soms desastreuze gevolgen. We mogen ze helpen door hen weer in verbinding te brengen met hun eigen wijsheid en kracht.
Als laatste punt, mogen we eens opnieuw naar onszelf kijken naar ons eigen gedrag. En daar gaat het dan nog al eens wrijven. Want hoe vaak en hoe puur leven we zelf nog? Laten we onszelf meeslepen door de “regels” die we onszelf (laten) opleggen? Hoeveel volwassenen voelen zich eenzaam of depressief en lopen ook tegen een burn-out aan? Er is meer aan de hand dan dat alleen onze kinderen het lastig hebben. Het is tijd dat we anders gaan kijken. Het is tijd dat we ook naar onszelf gaan kijken.
Deze kinderen en jongeren houden ons een grote spiegel voor.
Aan ons de eer én het lef om er in te kijken…